سيد محمد على ايازى
12
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
برترى ديگر الكافى بر كتابهاى حديثىاى چون صحيح البخارى ، اين است كه مرحوم كلينى ، با آن مشكلات سياسى و موانعى كه بر سر راه تشيّع وجود داشته و جوّ اختناقى حاكم در زمان او كه به سختى مىتوانسته با افراد مختلف ، جهت جمعآورى احاديث اقدام كند ، با اين حال ، در طول بيست سال ، 16121 حديث صحيح ( يعنى به طور متوسط ، سالى هشتصد حديث ) گردآورى كرده است ، در حالى كه بخارى با اين كه شرايط سياسى جامعه ، به نفع او بوده و مسافرتهاى او خيلى بيش از كلينى بوده و دسترسى او به منابع ، فراوان بوده است ، با اين كه بايد بتواند كار بيشترى انجام دهد ، امّا به طور متوسط ، سالى بيش از پانصد حديث صحيح ، جمعآورى نكرده است . شروح و حواشى « الكافى » اكنون ما شاهد ميراث بزرگ و گرانقدرى هستيم كه بيش از هزار و صد سال از تأليف آن مىگذرد و به خاطر اهمّيت و ارزشى كه اين كتاب در بين عالمان شيعى داشته ، بر روى اين گنجينهء ارزشمند ، پژوهشهاى مختلفى در زمينههاى گوناگون انجام گرفته است ؛ پژوهشهايى چون تحقيق در اسناد ، شرح ، تعليقه ، حواشى ، ترجمهء آن به زبانهاى گوناگون ، تحليل در طبقات ، گزينش و . . . كه به شهادت كتب تراجم و فهارس ، مهمترين كتاب حديثى است كه در بارهء آن ، پژوهشهاى فراوان انجام گرفته و به طور عمده ، اين آثار ، پس از نيمهء اوّل قرن دهم هجرى ، صورت گرفته و پيش از آن ، كمتر حاشيه و شرحى بر جاى مانده است . از سوى ديگر ، حركت حديثنگارى و گردآورى آن ، پس از افول چندين قرن ، دوباره از قرن دهم به بعد ، رونق گرفت و بار ديگر در حوزههاى علوم اسلامى ، پس از رواج اخبارىگرى ، اوج چشمگيرى پيدا كرد . دستاورد مثبت اين رويكرد در حوزهء علوم حديث ، بازسازى و تنظيم مجدّد حديث و نگارش شروح و حواشى فراوان بر متون اوّليهء حديثى شيعه بوده است كه از مهمترين آنها مىتوان به كتابهاى محمّدين